Liczy się tylko interes firmy czy także interes społeczny?

Firmę można prowadzić na różne sposoby. I nie chodzi tutaj tylko o formy prowadzenia działalności, jak handel detaliczny, hurtowy, obwoźny, franczyzna, itp., ale chodzi o etykę prowadzenia biznesu. Jak wiadomo biznes składa się z różnych ludzi, którzy mają różne koncepcje prowadzenia firmy a także, często skrajne podejście do pracowników, współpracowników oraz innych kwestii związanych z działalnością firmy. Dlatego też została opracowana koncepcja społecznej odpowiedzialności w biznesie (z ang. CRS Corporate Social Responsibility). Opiera się ona na założeniu, że firma, w strategii swojej działalności uwzględnia przede wszystkim interesy społeczne (np. lokalne), dba o środowisko oraz stara się utrzymać dobre relacje z różnymi interesantami. W koncepcji i strategii CSR chodzi zatem nie tylko o to, żeby firma realizowała swój plan sprzedażowy czy produkcyjny (co oczywiście jest bardzo ważne) ale także inwestowała w kapitał ludzki, ochronę środowiska i starała się żyć w zgodzie z różnymi interesentami. Wbrew pozorom taka strategia może przynieść różne korzyści, stąd też firmy opierające swoją działalność o CRS traktują taką politykę jako inwestycję w innowacje i dobre relacje, a nie jako koszt.

Jednak nie wszystkim ekonomistom, managerom i prezesom takie podejście się podoba i często CSR traktują właśnie jako niepotrzebny koszt niż inwestycję. Wśród zwolenników prowadzenia firmy w duchu społecznej odpowiedzialności biznesu pojawiają się takie argumenty jak:

- działalność gospodarcza powoduje liczne problemy (np. zanieczyszczenie środowiska, wyczerpywanie zasobów naturalnych), w rozwiązywaniu których powinna uczestniczyć także firma;

- przedsiębiorstwa posiadają osobowość prawną, są więc swoistego rodzaju obywatelami, którzy powinni dbać o swoje otoczenie;

- dzięki odpowiedzialności społecznej, firmy mogą poprawić swoją reputację, a tym samym zwiększyć zyski;

- firma o rozwiniętej strategii w zakresie odpowiedzialności społecznej łatwiej przywiązuje wartościowych pracowników, lepiej motywuje pracowników i przyciąga młode talenty;

Przeciwnicy argumentują:

- firma powinna skupić się wyłącznie na kreowaniu zysków;

- może zaistnieć konflikt interesów, decyzja podjęta przez menedżera może być subiektywna;

- organizacje nie mają doświadczenia w kierowaniu programami społecznymi.

CSR jest ciekawą inicjatywą, której podstawowym założeniem jest prowadzenie firmy w sposób odpowiedzialny i etyczny względem grup społecznych, które są związane z firmą oraz ochroną środowiska naturalnego.

Dobrze by było, jeśli działalność firm nie realizowała się tylko poprzez osiąganie wysokich wskaźników sprzedaży, ale także uwzględniała interesy grup społecznych, interesantów oraz ochrony środowiska. Zysk firmy jest oczywiście najważniejszy i jest najważniejszym powodem istnienia firmy, jednak pieniądze nie są celem, a – jak podkreśla wielu ludzi z listy najbogatszych – jedynie środkiem do osiągnięcia celu, jakim może być właśnie inwestowanie w rozwój społecznej odpowiedzialności biznesu.

Pisząc tekst korzystałem z: M. Bernatt, Społeczna odpowiedzialność biznesu. Wymiar konstytucyjny i międzynarodowy. Wydawnictwo Naukowe Wydziału Zarządzania UW, Warszawa 2009